Upadłość konsumencka

Upadłość konsumencka jest to rozwiązanie prawne, które w założeniu ma oferować osobom fizycznym, nieprowadzącym działalności gospodarczej - niewypłacalnym dłużnikom konsumentom - możliwość wyjścia z zadłużenia poprzez jego redukcję lub umorzenie w całości.

Wniosek o ogłoszenie upadłości

Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć wyłącznie sam dłużnik, w sądzie rejonowym właściwym dla jego miejsca zamieszkania. Opłata sądowa od wniosku o ogłoszenie upadłości wynosi 30 zł, a w sytuacji, gdy  majątek dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego albo w masie upadłości brak jest płynnych funduszów na ich pokrycie -  koszty te pokrywa tymczasowo Skarb Państwa. Wniosek o ogłoszenie upadłości zawiera w szczególności: wskazanie okoliczności, które uzasadniają wniosek i ich uprawdopodobnienie, aktualny i zupełny wykaz majątku z szacunkową wyceną jego składników, spis wierzycieli z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności każdego z nich oraz terminów zapłaty. Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Jednak pomimo zaistnienia w/w okoliczności, sąd wniosek o ogłoszenie upadłości może uwzględnić, jeśli przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

Postanowienie o ogłoszeniu upadłości

Uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości sąd podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w budynku sądowym oraz obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym,  doręcza je syndykowi oraz upadłemu oraz powiadamia właściwą izbę skarbową oraz właściwy oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Ustalenie listy wierzytelności oraz  spieniężenie majątku dłużnika

Kolejny etap to ustalenie i zatwierdzenie  listy wierzytelności, a następnie spieniężenie przez syndyka majątku upadłego dłużnika. Upadły dłużnik ma obowiązek wydać syndykowi cały majątek, niezbędne dokumenty oraz wykonywać ciążące na nim zgodnie z ustawą obowiązki; jeśli się z tego nie wywiąże – sąd może umorzyć postępowanie.

Istotnym jest, iż syndyk obejmie zajęciem te składniki majątku, które posiadają faktyczną wartość rynkową i są możliwe do zbycia.  W praktyce zatem syndyk nie zaliczy do masy upadłości rzeczy i praw, które w ogóle nie podlegają zajęciu jako niezbędne w codziennym życiu dla dłużnika i jego rodziny (tzw. ograniczenia egzekucji). Syndyk może również pisemnie upoważnić upadłego dłużnika do sprzedaży ruchomości należących do masy upadłości, co zarówno obniży koszy postępowania jak i pozwoli upadłemu na uzyskanie wyższej ceny sprzedaży.

Jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły dłużnik, a konieczne jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu -  z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy. Kwotę tę na wniosek upadłego określa sędzia-komisarz, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe upadłego, w tym liczbę osób pozostających na jego utrzymaniu, zdolności zarobkowe upadłego, sumę uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego oraz opinię syndyka.  W przypadku sprzedaży mieszkania bądź domu, ani gmina ani syndyk nie mają obowiązku zapewnienia dłużnikowi innego lokalu.

Jak zabezpieczyć się przed utratą mieszkania

Upadły dłużnik może podjąć działania, by w wyniku upadłości nie doszło do likwidacji jego majątku, a w szczególności by nie utracić mieszkania. W tym celu, upadły dłużnik powinien złożyć sędziemu -komisarzowi  wniosek o zwołanie zgromadzenia wierzycieli w celu zawarcia układu – czyli porozumienia z wierzycielami co do spłaty zadłużenia. Zwołując zgromadzenie wierzycieli sędzia-komisarz może wstrzymać likwidację majątku upadłego, w szczególności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje upadły. Układ z wierzycielami  może zostać przyjęty wyłącznie za zgodą upadłego.

Plan podziału funduszy masy upadłości

O ile nie zawarto układu i dokonano likwidacji majątku upadłego dłużnika – syndyk sporządza plan podziału funduszy masy upadłości, który zatwierdza sędzia – komisarz. Jeśli upadły nie posiadał żadnego majątku, planu tego się nie sporządza.

Plan spłaty wierzycieli 

Po wykonaniu ostatecznego planu podziału, a gdy z uwagi na brak majątku upadłego plan podziału nie został sporządzony - po zatwierdzeniu listy wierzytelności, i po wysłuchaniu upadłego, syndyka i wierzycieli, sąd postanowieniem ustala plan spłaty wierzycieli.

Jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli, sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli – w tej sytuacji koszty postępowania ponosi  Skarb Państwa.   

W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty wierzycieli sąd określa, w jakim zakresie i w jakim czasie, nie dłuższym niż trzydzieści sześć miesięcy, upadły jest obowiązany spłacać zobowiązania uznane na liście wierzytelności, niewykonane w toku postępowania na podstawie planów podziału, oraz jaka część zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli.

Ustalając plan spłaty, sąd bierze pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, w tym ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niezaspokojonych wierzytelności i realność ich zaspokojenia w przyszłości. Sąd nie jest jednak  związany stanowiskiem upadłego co do treści planu spłaty wierzycieli.

Obowiązki dłużnika po ogłoszeniu upadłości

Upadły dłużnik jest obowiązany składać sądowi corocznie, do końca kwietnia, sprawozdanie z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy, W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli upadły nie może dokonywać czynności prawnych, dotyczących jego majątku, które mogłyby pogorszyć jego zdolność do wykonania planu spłaty wierzycieli. W szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd, na wniosek upadłego, może wyrazić zgodę na dokonanie albo zatwierdzić dokonanie czynności prawnej.

Jeżeli upadły nie może wywiązać się z obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli, sąd na jego wniosek, po wysłuchaniu wierzycieli, może zmienić plan spłaty wierzycieli. Sąd może przedłużyć termin spłaty wierzytelności na dalszy okres nieprzekraczający osiemnastu miesięcy.  Jeżeli jednak brak możliwości wywiązania się z obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli ma charakter trwały i wynika z okoliczności niezależnych od upadłego, sąd na wniosek upadłego, po wysłuchaniu wierzycieli, może uchylić plan spłaty wierzycieli i umorzyć niewykonane zobowiązania upadłego

Z kolei w razie istotnej poprawy sytuacji majątkowej upadłego w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli, wynikającej z innych przyczyn niż zwiększenie się wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskiwanych z osobiście wykonywanej przez upadłego działalności zarobkowej, każdy z wierzycieli oraz upadły może wystąpić z wnioskiem o zmianę planu spłaty wierzycieli. O zmianie planu spłaty wierzycieli sąd orzeka po wysłuchaniu upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty wierzycieli.

Uchylenie planu spłaty wierzycieli

W razie niewykonywania przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd z urzędu albo na wniosek wierzyciela, po wysłuchaniu upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty wierzycieli, uchyla plan spłaty wierzycieli, chyba że uchybienie obowiązkom jest nieznaczne lub dalsze wykonywanie planu spłaty wierzycieli jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

Sąd uchyli plan spłaty również wtedy, gdy upadły:

  • nie złożył w terminie sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli;
  • w sprawozdaniu z wykonania planu spłaty wierzycieli zataił osiągnięte przychody lub nabyte składniki majątkowe;
  • dokonał czynności prawnej dotyczącej jego majątku bez uzyskania zgody sądu albo czynność ta nie została przez sąd zatwierdzona;
  • ukrywał majątek lub czynność prawna upadłego została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.

W razie uchylenia planu spłaty wierzycieli, zobowiązania upadłego nie podlegają umorzeniu.

Postanowienie o wykonania planu spłaty i umorzeniu zobowiązań

Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli.

Zobowiązania, które nie podlegają umorzeniu 

Nie podlegają jednak umorzeniu: zobowiązania o charakterze alimentacyjnym, zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Jeśli nasz poradnik był pomocny - prosimy, przekaż kilkuzłotową darowiznę dla ciężko chorych dzieci, którym nasze Stowarzyszenie funduje stypendia. Jeśli w poradniku brakuje ważnych Twoim zdaniem informacji lub nie są one dla Ciebie zrozumiałe poinformuj nas o tym. Wszystkie uwagi czytamy i staramy się uwzględnić w kolejnych aktualizacjach poradnika Dziękujemy!

Copyright © SPES 1999 - 2016. Wszystkie prawa zastrzeżone.

Żaden fragment utworów i informacji zamieszczonych na stronach serwisu "Twoje Prawa" nie może być: rozpowszechniany, udostępniany publicznie, publikowany, kopiowany, reprodukowany, bez względu na formę oraz cel (odpłatnie lub nieodpłatnie), bez pisemnej zgody Stowarzyszenia SPES.

  • seminarium
  • pity
  • pfron
  • miasto
  • Non Profit
  • agora
  • prowincja
  • Do Rzeczy
  • Przewodnik Katolicki
  • denon
  • praca
  • Ogicom
  • IPS
  • Google
  • oblaci
  • Gość Niedzielny
  • Niedziela
Facebook
Newsletter
Newsletter spes.org.pl

Na podany przez Ciebie adres mailowy przesyłać będziemy najnowsze informacje - zostań w kontakcie!

Możesz pomóc
Możesz pomóc

Włącz się w pomaganie. Osoby niepełnosprawne, w trudnej sytuacji życiowej i materialnej czekają na Twój gest. Szczegółowe informacje w dziale MOŻESZ POMÓC